یک مقایسه کوتاه بین ایران و امارات در جذب سرمایه

همه آن چه باعث شده امارات در جذب سرمایه بسیار موفق عمل کند و ایران نه، این نیست که ایران تحریم است، بلکه باید گفت امارات هزاران بستر را برای جذب سرمایه فراهم کرده که ایران از همه آنها غافل بوده است

در شرایطی که در دهه های اخیر کشورهای منطقه به شدت رژیم های سرمایه گذاری خود را برای جذب سرمایه های خارجی اصلاح کرده اند و تلاش کرده اند تا با شناسایی و رفع چالش های موجود در بخش های زیرساختی و عملیاتی و قوانین زمینه های لازم را برای جذب بیشتر سرمایه های خارجی فراهم کنند ایران یا تحریم بود و یا عملا جذب سرمایه خارجی دغدغه جدی برای دولت ها نبود و لذا بسیاری از مشکلات زیرساختی هنوز به قوت خد بر جاست.

به تحلیل دیدبان اقتصاد و کسب و کار (Eco Business Watch) اقتصادهای منطقه همزمان با رفع مشکلات در حوزه جذب سرمایه های خارجی تلاش کرده اند تا مشوق های لازم را برای جذب سرمایه گذاران تعریف کنند و بر این اساس هم از نظر حمایت های قانون و هم از منظر اصلاح قوانین و رفتارها و تضمین ها گام های مهمی برداشته شده است.

حذف محدودیت های ناظر بر سرمایه گذاری خارجی، رفع اجبارهای مشارکت سرمایه گذار خارجی با اتباع داخلی یا سقف های مربوط به سهم در مالکیت ها و شرایط اعطای مجوز سرمایه گذاری و … از موضوعاتی بوده که در این سال ها دولت ها به آن پرداخته و آنها را رفع کرده اند.

در این بین انعقاد قراردادهای دوجانبه و حمایت از سرمایه گذاری ها و پیمان های مرتبط با مالیات ها و نظایر آن از دیگر موضوعاتی است که با اصلاحات ژرفی روبرو شده است که در کنار مشوق های مربوط به تامین مواد اولیه، شرایط برابر در صادرات و واردات و استفاده از امکانات داخلی برای همگان اعم از سرمایه گذار داخلی و خارجی همگی از این مشوق ها هستند که دولت ها در این سال ها فراهم کرده اند.

از سوی دیگر تغییر در محیط سیاستی و تجدید نظر در قوانین و نهادسازی های جدید با انعقاد قراردادهای دوجانبه و چند جانبه در زمینه سرمایه گذاری خارجی که به سرعت در حال افزایش هستند همگی جایگاه کشورهای منطقه را برای جذب سرمایه مساعد کرده است.

از طرفی کاهش محدودیت ها برای ورود کارگزاران خارجی به بخش های اقتصادی کشورها، کاهش شدید صنایعی که برای فعالیت سرمایه گذاران خارجی ممنوع است، کاهش و یا رفع محدودیت ها در زمینه مالکیت زمین، مستغلات، استخدام ها و …، ایجاد ضمانت های لازم برای حمایت از حقوق مالکیت فکری، ایجاد انگیزه های مالیاتی برای متعادل کردن ساختارها و تشویق فعالیت کارگزارن خارجی همگی در ایجاد انگیزه های کافی برای جذب سرمایه گذاران موثر بوده است.

در همین همسایگی ما امارات اکنون نوزدهمین کشور قدرتمند دنیا در زمینه جذب سرمایه خارجی است که بر اساس شاخص اعتماد سرمایه گذاران خارجی این رده بندی صورت می گیرد. این رتبه نشان می دهد که سرمایه گذار خارجی بر اساس فاکتورهای متعددی مانند تعهد دولت به تنوع اقتصادی، حمایت از نوآوری، فراهم بودن زیرساخت ها برای تولید و تجارت تا چه میزان با خیال راحت روبرو است.

اکنون دولت امارات سیاست های بسیار جذابی برای جذب سرمایه در پیش گرفته که اعطای 100 درصد مالکیت در 13 بخش اقتصادی به سرمایه گذار خارجی یکی از این مزایا است. آزادی فعالیت سرمایه گذار خارجی در بخش هایی مانند صنعت، کشاورزی، انرژی، فناوری و … این کشور را به یکی از جذاب ترین مقاصد مستقیم خارجی سرمایه گذاری جهانی تبدیل کرده است.

در این بین تعهد امارات متحده عربی به حاکمیت خوب، نوآوری، زیرساخت ها و محیط کسب و کار اکنون انگیزه های زیادی را در زمینه جذب سرمایه گذاری خارجی ایجاد کرده است و حتی به رغم آن که در سال گذشته کرونا سرمایه گذاری خارجی را در بسیاری از مقاصد مهم با مشکل روبرو کره بود اما دولت تدابیری اندیشید تا سرمایه گذاران خارجی مانند سرمایه گذاران داخلی از شرایط برابر برخوردار باشند.

رشد اقتصادی مثبت و پایدار، مولفه های قدرتمند بنیادین اقتصادی، ثبات اقتصادی و … نیز باعث شده تا سرمایه گذاران خیالشان راحت باشد. اکنون نیز امارات متحده عربی از طریق فرصت های تجاری جدید همکاری با کشورهای آفریقایی، به دنبال ایجاد مناطق آزاد تجاری و همکاری های دو و چندجانبه با کشورهای قاره آفریقا است.

از سوی دیگر میزبانی امارات برای نمایشگاه اکسپو 2021 یکی از موضوعاتی است که جایگاه این کشور را به زودی تقویت خواهد کرد.

این در حالی است که ایران هنوز هیچ اقدام جدی برای رفع موانع برای ورود سرمایه گذاران خارجی به کشور نکرده است. به عنوان مثال هنوز بعد از مدت های مدیدی که دولت به اهمیت جذب منابع ناشی از سرمایه خارجی پی برده است مقررات پذیرش، ورود افراد، ثبت سرمایه و .. با اشکالاتی در حوزه قانونی و حقوقی روبرو است.

تعیین نسبت و شکل مشارکت، ایجاد حقوق و تسهیلات برای سرمایه هایی که وارد کشور می شوند، تعیین تکالیف مشخص برای مراجع تصمیم گیری و اصلاح شیوه های داوری از موضوعاتی هستند که در کشور ما باید به آنها توجه و تکمیل گردد.

از مهم‌ترین دلایل دیگر فضای کسب و کار است که خود منجر به تسهیل در صدور مجوزها خواهد شد اما متاسفانه رتبه این شاخص اقتصادی برای ایران مطلوب نیست.

نکته فنی تر موضوع آشنا نبودن صاحبان فرصت‌های ما با شیوه‌های تامین منابع مالی خارجی است؛ به عنوان نمونه در حوزه سرمایه‌گذاری مدیریت پسماند که شهرداری‌ها متولی آن هستند، به واقع تا چه حد به لحاظ مالی، فنی، اقتصادی و حتی حقوقی با این موضوع آشنایی داریم؟ این مباحث باعث تسهیل امور می‌شود و در نتیجه طرف مذاکره‌کننده بخش داخلی باید به آنها توجه داشته باشد.

علاوه بر آن دستگاه‌های اجرایی ما هنوز اولویت‌های بخشی را تعیین نکردند و همچنین مشوق‌های سرمایه‌گذاری ما نسبت به کشورهای اطراف و همسایه ضعیف تر است. باتوجه به اینکه ما مشوق‌های خوبی در بخش‌های مالی، حقوقی و جغرافیایی نداریم چرا که حتی در اقامت سرمایه‌گذاران خارجی هم سخت گیری بیشتری نسبت به کشوری مانند ترکیه داریم که به آسانی مجوز اقامت برای سرمایه‌گذاری می‌دهد.

ضعف دیگر ما در جذب سرمایه‌های خارجی شناسایی فرصت‌های سرمایه‌گذاری در چارچوب استانداردهای بین‌المللی است که بخش خصوصی یا دستگاه‌های دولتی باید در این بخش تلاش کنند تا فرصت‌های درست و در چارچوب را به‌دست آورند اما دارای ضعف هایی در این بخش هستیم.

همه آن چه باعث شده امارات در جذب سرمایه بسیار موفق عمل کند و ایران نه، این نیست که ایران تحریم است، بلکه باید گفت امارات هزاران بستر را برای جذب سرمایه فراهم کرده که ایران از همه آنها غافل بوده است

ارسال یک پاسخ

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.